Guido Spring maakte een portret van schrijver/filosoof Henk Weltevreden, dat grotendeels werd opgenomen in het meest geïsoleerde land ter wereld: stalinistisch Noord-Korea. In de zomer van 1999 reisde Weltevreden in dit bizarre land rond. Zijn medereiziger, radiomaker Guido Spring, maakte in het geheim opnames en portretteerde Henk Weltevreden.

Henk Weltevreden reist veel, maar was nooit eerder in Noord-Korea, een land dat hem al jaren fascineert. Een verre voorzaat van hem, de Hollander Jan Janse Weltevree, was in 1627 de eerste Europeaan die ooit in Korea belandde. Dat Weltevreden, na jaren proberen, toestemming kreeg om dit land te bezoeken, is bijzonder. Noord-Korea laat immers vrijwel geen buitenlanders toe.

Intussen stond Korea weer volop in de belangstelling vanwege de topontmoeting tussen Noord- en Zuid-Korea in juni 2000. Henk Weltevreden vertelt over Noord-Korea, over reizen, over schrijven en over het onderwerp waarmee hij zich in de filosofie heeft beziggehouden: het toeval. Ook vertelt hij over zijn reisroman 'De Stralende Ster van Paekdu' die zich afspeelt in Noord-Korea (verschenen in 2000 bij uitgeverij L.J. Veen).

Henk Weltevreden over Pyongyang | Ik heb al in veel hotels geslapen. Maar nog nooit op een veertigste verdieping. Vanuit m'n raam in het Koryo Hotel zie ik lege boulevards en een enkele straat. Beneden gloort het centrum van de hoofdstad maar het ligt ver buiten bereik, alsof we nog moeten landen, en almaar rondcirkelen boven de modelstad van de Grote Leider. Juli 1999. Een paar kilometer naar het noorden prijkt het Ryugyong Hotel. De eerste ochtendzon verwarmt de top van dit driehoekige bouwwerk, een piramide van 105 verdiepingen, ruim drieduizend kamers. Dat is dus het kunststuk van 322 meter, al elf jaar in aanbouw. Het hoogste hotel ter wereld, bewijst mijn Noord-Koreaanse folder.

Toen we zondag aan het eind van de middag het station van Pyongyang naderden, en ik de eerste gebouwen van de hoofdstad op me in liet werken, sprong deze kolos er direct uit. Een onduidelijke indruk, een vreemde mix van afschuw en verba-zing. Het was die vorm, zo'n driehoek, of eigenlijk een imago waar je niet omheen kunt. Alsof de piramide van Cheops eindelijk was opgekocht door het Openluchtmuseum, maar eerst nog gerenoveerd moest worden in Rotterdam. Op de top van het gigantische Ryugyong bouwwerk balanceerde een grote hijskraan. De machine stond stil. Dat was zondag. Maar drie nachten later is het nog steeds zondag. De werkkraan draait niet. Die machine staat echt stil, al jaren. Er kan voorlopig niet verder gebouwd worden aan dit pretentieuze staatshotel, er zijn problemen, de watersnood verlamt ons land, aldus de officiële lezing. Nu schemert de woensdagochtend in het Land Zonder Import. Hier is geen buitenlands nieuws, geen verderfelijke invloed, zo weinig mogelijk kapitalistische producten passeren de landsgrens. Noord-Korea wil met rust gelaten worden.

De enkele buitenlander die Pyongyang rijk is kijkt met verplichte oogkleppen, een voederbak propaganda smaakvol voor de mond. Contact met de bevolking wordt zorgvuldig vermeden, de gidsen als filter. Er is één radiostation, op de middengolf, stereo FM is verboden. Eén kanaal televisie, zorgvuldig geprogrammeerd vanuit het regime. Er gaat geen avond voorbij of de Grote Leider Kameraad Kim Il Sung heeft zendtijd. Hij verschijnt in het nieuws en geeft glorieuze aanwijzingen bij grote projecten in het land. Stuwdammen of de akoestiek van een concertzaal in aanbouw, niets is hem te veel. De ginsengteelt in Kaesong of de gravellaag van de 400 meter baan in het Kim Il Sung Stadion. Hij weet ervan. De Grote Leider heeft inzicht en zijn bezoek met tips is de Goddelijke vonk tot succes. Zijn zoon Kim Jong Il nam deze onbeperkte gave over en geeft zijn profetische zegen vanaf juli 1994. Na het nieuws spelen oude oorlogsfilms. De Grote Leider in de onbetwiste hoofdrol, vechtend vanuit zijn blokhut in de bergen, de strijd voor een vrij Korea tegen de imperialistische agressor Japan. Om elf uur klinkt Ae Kuk Ga, het volkslied op de televisie. Dan het laatste beeld. De wapperende rode vlag, een rode ster in een witte cirkel, dunne blauwe strepen aan de rand. Verder geen bericht.

VPRO Dagboek Noord-Korea
Verslag aan de hand van bijzondere foto's: beelden uit het Land Zonder Import.

Henk Weltevreden in Noord Korea ( breedband )
RealAudio, uitgezonden in september 1999 en augustus 2000. Een programma van Guido Spring.

Terug

Zie 'De Wandelende Tak', aflevering Nr. 50 (VPRO)